Thang máy không chỉ cần một đường dây cấp điện cho động cơ. Bên trong một hệ thống hoàn chỉnh còn có đường cấp nguồn, mạch điều khiển, tín hiệu giữa cabin và tủ điều khiển, camera, liên lạc, chiếu sáng và các mạch an toàn. Vì vậy, khi tìm cáp điện cho thang máy, điều quan trọng không phải là chọn một loại cáp dùng cho tất cả mà là xác định đúng nhiệm vụ của từng đường cáp.
Đặc biệt, nhiều người thường gọi chung cáp thang máy là dây Cordon bản dẹt 24 lõi, 36 lõi. Cách gọi này chưa hoàn toàn chính xác. Cordon hay elevator traveling cable chỉ là một nhóm cáp chuyên dụng có khả năng di chuyển theo cabin; các đường dây cố định của hệ thống lại có yêu cầu hoàn toàn khác.
Cáp điện cho thang máy là gì?
Có thể hiểu cáp điện cho thang máy là nhóm dây và cáp đảm nhiệm việc cấp điện, truyền lệnh điều khiển hoặc truyền tín hiệu trong hệ thống thang máy.
Tùy vị trí sử dụng, hệ thống có thể cần:
- Cáp cấp nguồn cho tủ điện, biến tần và động cơ.
- Cáp điều khiển nhiều lõi.
- Cáp điều khiển chống nhiễu.
- Cáp tín hiệu và truyền thông.
- Cáp dẹt chuyển động theo cabin, thường gọi là traveling cable hoặc dây Cordon.
- Cáp chống cháy tại các mạch mà thiết kế công trình yêu cầu khả năng duy trì hoạt động khi có sự cố.
Vì chức năng khác nhau nên không nên lấy số lõi hoặc hình dạng cáp làm tiêu chí duy nhất để lựa chọn.
Các nhóm cáp thường gặp trong hệ thống thang máy
1. Cáp cấp nguồn cho thang máy
Đây là đường cáp đưa nguồn điện từ tủ điện công trình tới hệ thống thang máy và các thiết bị sử dụng điện công suất lớn.
Khác với dây tín hiệu, cáp nguồn phải được lựa chọn dựa trên những yếu tố như: công suất thiết bị, điện áp nguồn, dòng tải, chiều dài tuyến cáp, phương pháp lắp đặt, độ sụt áp và điều kiện môi trường.
Trong thực tế có thể gặp các dòng cáp ruột đồng, cách điện PVC hoặc XLPE tùy hồ sơ thiết kế. Không nên áp dụng một tiết diện cố định cho mọi thang máy vì thang tải hàng, thang khách, thang gia đình hay thang có máy kéo công suất khác nhau sẽ có nhu cầu dòng điện khác nhau.
Ngay cả những bảng gợi ý tiết diện theo công suất trên thị trường cũng chỉ nên dùng để tham khảo sơ bộ, không thay thế việc tính tải và kiểm tra thiết kế điện của công trình.
2. Cáp điều khiển thang máy
Nếu cáp nguồn chủ yếu truyền năng lượng thì cáp điều khiển đảm nhiệm truyền lệnh giữa các bộ phận của hệ thống.
Các tín hiệu có thể liên quan đến:
- Lệnh gọi tầng.
- Điều khiển đóng/mở cửa.
- Trạng thái vận hành.
- Công tắc và cảm biến.
- Các tín hiệu điều khiển giữa thiết bị và tủ điều khiển.
Cáp điều khiển thường có nhiều lõi để đáp ứng nhiều mạch tín hiệu trên cùng một tuyến. Tại Cáp điện TCT, nhóm cáp điều khiển hiện có nhiều quy cách lõi và tiết diện để lựa chọn theo từng yêu cầu công trình. Một lưu ý quan trọng là cáp điều khiển cố định không mặc nhiên có thể thay thế traveling cable. Những đoạn cáp liên tục di chuyển theo cabin cần cấu trúc cơ học phù hợp với quá trình uốn lặp lại.
3. Cáp điều khiển chống nhiễu
Trong khu vực có biến tần, động cơ và nhiều thiết bị điện hoạt động đồng thời, nhiễu điện từ có thể ảnh hưởng tới chất lượng truyền tín hiệu. Với những đường tín hiệu nhạy cảm, thiết kế có thể yêu cầu cáp có lớp chống nhiễu bằng foil hoặc lưới bện kim loại nhằm hạn chế ảnh hưởng từ trường bên ngoài.
Đây là lý do không nên chỉ nhìn vào số lõi rồi mua cáp. Hai sợi cáp cùng 4 lõi hoặc 8 lõi nhưng một loại có chống nhiễu, một loại không có có thể được dùng cho những mục đích hoàn toàn khác nhau.
Bạn có thể tham khảo nhóm cáp điện điều khiển chống nhiễu của Cáp điện TCT khi hệ thống yêu cầu truyền tín hiệu ổn định trong môi trường có nguồn gây nhiễu.
4. Cáp dẹt Cordon – traveling cable chạy theo cabin
Đây chính là loại thường được nhắc đến khi tìm kiếm “dây cáp điện thang máy 24 lõi”, “cáp thang máy 36 lõi” hay “dây Cordon”.
Traveling cable đóng vai trò kết nối phần cabin chuyển động với các bộ phận cố định của hệ thống. Do cabin liên tục đi lên và xuống, cáp phải chịu uốn lặp lại trong thời gian dài, nên cấu tạo khác đáng kể so với dây điện cố định thông thường.
Nhiều sản phẩm được thiết kế dạng dẹt để các lõi được bố trí tương đối đồng đều, thuận lợi cho quá trình uốn và bố trí trong giếng thang.
Tùy cấu hình, bên trong traveling cable có thể kết hợp:
- Nhiều lõi dẫn tín hiệu.
- Cặp dây chống nhiễu.
- Đường truyền dữ liệu.
- Thành phần chịu lực.
- Các lõi phục vụ những chức năng khác nhau.
Các nhà sản xuất chuyên dụng hiện có traveling cable từ vài lõi đến hàng chục lõi; một số dòng hỗ trợ tới khoảng 60 lõi. Vì vậy 24 lõi và 36 lõi là các cấu hình trên thị trường chứ không phải hai lựa chọn duy nhất.
Cáp thang máy 24 lõi và 36 lõi khác nhau thế nào?
Điểm khác biệt dễ thấy nhất là số lượng lõi dẫn bên trong cáp. Cáp 36 lõi có nhiều đường dẫn hơn cáp 24 lõi, nhưng điều đó không có nghĩa cáp 36 lõi luôn tốt hơn hoặc có thể thay thế trực tiếp cáp 24 lõi.
Số lõi cần phù hợp với:
- Sơ đồ điện của thang máy.
- Số lượng tín hiệu cần truyền.
- Thiết kế tủ điều khiển.
- Các thiết bị gắn trên cabin.
- Yêu cầu truyền thông.
- Cấu hình của nhà sản xuất thang máy.
Khi thay traveling cable cũ, cách an toàn hơn là đối chiếu mã cáp, số lõi, tiết diện lõi, cấu tạo chống nhiễu, kích thước và yêu cầu kỹ thuật của hệ thống hiện hữu, thay vì chỉ nói với nhà cung cấp rằng cần “dây thang máy 24 lõi”.
Khi nào cần cáp chống nhiễu cho thang máy?
Không phải toàn bộ dây trong hệ thống đều cần chống nhiễu.
Cáp chống nhiễu thường đáng xem xét khi tín hiệu chạy gần:
- Biến tần.
- Động cơ.
- Đường cáp nguồn công suất lớn.
- Thiết bị đóng cắt.
- Các nguồn tạo nhiễu điện từ khác.
Một số traveling cable chuyên dụng cũng tích hợp sẵn các cặp dây shielded hoặc cấu trúc chống nhiễu để truyền tín hiệu hoặc dữ liệu.
Vì vậy, khi chọn cáp điện điều khiển chống nhiễu cho phần dây cố định của hệ thống, cần kiểm tra bản vẽ và yêu cầu của thiết bị thay vì mặc định càng nhiều lớp shield càng tốt.
Mua cáp điện cho hệ thống thang máy cần cung cấp thông tin gì?
Để nhận đúng quy cách và báo giá nhanh hơn, nhà thầu hoặc đơn vị thi công nên chuẩn bị:
- Loại cáp cần mua.
- Quy cách và số lõi.
- Tiết diện.
- Điện áp yêu cầu.
- Chiều dài dự kiến.
- Cáp cố định hay chuyển động.
- Có yêu cầu chống nhiễu hay không.
- Có yêu cầu chống cháy hay không.
- Thương hiệu theo hồ sơ thiết kế nếu có.
- Bản vẽ hoặc mã cáp cũ nếu mua để thay thế.
Với cáp nguồn, cáp điều khiển, cáp chống nhiễu và cáp chống cháy thuộc danh mục đang phân phối, khách hàng có thể liên hệ Cáp điện TCT để được kiểm tra quy cách và báo giá theo số lượng thực tế.
Cáp điện TCT hiện cung cấp nhiều nhóm dây cáp điện phục vụ công trình, nhà máy, tòa nhà và hệ thống M&E; sản phẩm chính hãng, có CO/CQ theo yêu cầu dự án và hỗ trợ giao hàng toàn quốc. Riêng traveling cable/Cordon chuyên dụng chạy theo cabin, cần xác nhận trực tiếp chủng loại và khả năng cung cấp tại thời điểm đặt hàng, tránh hiểu rằng mọi cáp điều khiển đều có thể sử dụng thay thế.
Cáp điện cho thang máy không phải một loại cáp duy nhất. Một hệ thống có thể đồng thời cần cáp nguồn cho phần động lực, cáp điều khiển cho tín hiệu cố định, cáp chống nhiễu cho những mạch nhạy cảm và traveling cable/Cordon cho đoạn di chuyển cùng cabin. Vì vậy, cách chọn đúng không phải bắt đầu bằng câu hỏi “24 lõi hay 36 lõi?”, mà nên bắt đầu từ vị trí lắp đặt, chức năng đường cáp, công suất, số lõi, tiết diện, yêu cầu chống nhiễu và hồ sơ kỹ thuật của thang máy.
Nếu đang chuẩn bị vật tư cho công trình, hãy gửi quy cách, số lượng hoặc bản vẽ cho Cáp điện TCT để đối chiếu các dòng cáp phù hợp và nhận báo giá theo nhu cầu thực tế.