Tin tức

Cáp ACSR là gì? Cấu tạo, ký hiệu và thông số theo TCVN 5064

vinasite-admin 18/11/2026 20 phút đọc
Cáp ACSR là gì? Cấu tạo, ký hiệu và thông số theo TCVN 5064

Cáp ACSR là dây nhôm trần lõi thép (còn ghi là As hoặc AC): các sợi nhôm xoắn quanh một lõi thép mạ kẽm, nhôm lo phần dẫn điện, thép lo phần chịu lực kéo. Loại dây này dùng cho đường dây tải điện trên không, không có lớp cách điện nên không dùng trong nhà hay kéo vào nhà. Ký hiệu như As 95/16 nghĩa là 95 mm² nhôm và 16 mm² thép, theo TCVN 5064.

Bài này đi thẳng vào những thứ người mua và người thiết kế hay hỏi: đọc ký hiệu thế nào cho đúng, thông số từng cỡ ra sao, lõi thép thực sự đổi lại được gì so với dây nhôm trần thường, tải được bao nhiêu ampe, và khi nào thì không nên dùng ACSR.

Cáp ACSR là gì, vì sao phải có lõi thép

ACSR là viết tắt của Aluminium Conductor Steel Reinforced, tức dây dẫn nhôm có gia cường thép. Theo trang sản phẩm của CADIVI, dây nhôm lõi thép ACSR (As, AC) được dùng cho đường dây tải điện trên không, áp dụng các tiêu chuẩn TCVN 5064-1994 (kèm sửa đổi SĐ 1:1995), TCVN 6483/IEC 61089, ASTM B232 và DIN 48204.

Lý do phải có lõi thép rất thực tế. Nhôm dẫn điện tốt, nhẹ, rẻ, nhưng sợi nhôm kéo cứng chịu lực kéo kém. Trên đường dây trên không, dây phải tự treo giữa hai cột, chịu trọng lượng bản thân, gió và lực căng khi kéo dây. Nếu chỉ dùng nhôm, muốn khoảng cột dài thì phải căng mạnh hơn và dây dễ võng, dễ đứt. Lõi thép mạ kẽm gánh phần lực kéo đó, còn nhôm bên ngoài gánh dòng điện.

Một điểm hay bị hiểu sai: lõi thép gần như không tham gia dẫn điện. Thép có điện trở suất cao hơn nhôm nhiều lần, nên khi so dây cùng phần nhôm, điện trở một chiều của ACSR và của dây nhôm trần thường gần như bằng nhau (bảng so sánh ở phần dưới cho thấy rõ). Vì vậy tiết diện dẫn điện của ACSR luôn tính theo con số phần nhôm.

Mặt cắt dây nhôm trần A 95, dây nhôm lõi thép As 95/16 và As 120/19 vẽ cùng tỷ lệ
Mặt cắt ba loại dây cùng tỷ lệ: dây nhôm trần A 95 (7 sợi nhôm), dây nhôm lõi thép As 95/16 (6 sợi nhôm quanh 1 sợi thép) và As 120/19 (26 sợi nhôm hai lớp quanh lõi 7 sợi thép). Kết cấu và đường kính lấy theo bảng thông số TCVN 5064 trên trang sản phẩm CADIVI.

Đọc ký hiệu As 95/16, AC-95, ACSR/Mz cho đúng

Cùng một loại dây nhưng trên bản vẽ, bảng giá và catalogue có thể ghi theo bốn kiểu khác nhau. Nhầm một chữ là đặt sai hàng.

As, AC và ACSR là cùng một loại

CADIVI ghi gộp “ACSR (As, AC)”. As là cách ghi quen thuộc trong bảng giá và hồ sơ trong nước theo TCVN 5064, ví dụ As 95/16. AC là ký hiệu theo tiêu chuẩn Nga ГОСТ 839, ví dụ AC-95, vẫn gặp nhiều trong hồ sơ lưới điện cũ. ACSR là tên gọi quốc tế, dùng trong IEC và ASTM.

Hai con số sau ký hiệu

Số trước dấu gạch chéo là mặt cắt danh nghĩa phần nhôm, số sau là phần thép, cùng đơn vị mm². As 95/16 có kết cấu 6 sợi nhôm đường kính 4,50 mm quanh 1 sợi thép 4,50 mm. Tỷ lệ nhôm/thép ở cỡ này khoảng 6:1.

Cùng phần nhôm vẫn có thể có nhiều tỷ lệ thép khác nhau. Ví dụ ở cỡ 70 mm², bảng TCVN 5064 có cả As 70/11 (6 sợi nhôm + 1 sợi thép) lẫn As 70/72 (18 sợi nhôm + 19 sợi thép). Hai dây này điện trở gần bằng nhau nhưng khối lượng chênh gần 3 lần (274 so với 755 kg/km) và lực kéo đứt chênh khoảng 4 lần. Đây là chi tiết thiết kế, không tự ý đổi khi mua.

Hậu tố bôi mỡ Lz, Mz, Hz, ACKP

CADIVI ghi rõ: tại vùng biển hoặc nơi không khí có tính ăn mòn kim loại cao, dây nhôm lõi thép được tra mỡ trung tính chịu nhiệt, nhiệt độ chảy nhỏ giọt không thấp hơn 120 °C. Theo hình minh họa trong catalogue kỹ thuật CADIVI, có bốn mức bôi mỡ theo TCVN 6483/IEC 61089:

  • ACSR/Lz: chỉ bôi mỡ lõi thép.
  • ACSR/Mz: bôi mỡ toàn bộ dây, trừ lớp nhôm ngoài cùng.
  • ACSR/Hz: bôi mỡ toàn bộ dây, kể cả lớp ngoài cùng.
  • ACKP: bôi mỡ toàn bộ dây, trừ bề mặt ngoài của các sợi lớp ngoài cùng.

ACSR không có hậu tố là dây không bôi mỡ. Mỡ làm dây nặng thêm, ví dụ As 240/32 nặng thêm khoảng 5,5 kg/km khi bôi kiểu Lz và khoảng 55,1 kg/km khi bôi kiểu Hz.

Tên mã kiểu “Partridge”, “Dog”

Dây theo ASTM B232 và BS 215 thường gọi bằng tên con vật thay cho tiết diện. Ví dụ trong catalogue CADIVI, Partridge theo ASTM là 26 sợi nhôm 2,57 mm và 7 sợi thép 2,00 mm. Gặp hồ sơ dùng tên mã, bạn cần tra bảng của đúng tiêu chuẩn đó, không quy đổi theo tiết diện gần đúng.

Bảng thông số cáp ACSR thông dụng theo TCVN 5064

Bảng dưới trích các cỡ hay gặp từ bảng đặc tính kỹ thuật dây ACSR theo TCVN 5064 trên trang sản phẩm ACSR của CADIVI (kiểm tra ngày 18/11/2026). Đường kính và khối lượng là giá trị tham khảo cho thiết kế, vận chuyển, lưu kho; điện trở và lực kéo đứt là chỉ tiêu.

Mặt cắt (mm²) Sợi nhôm (số/mm) Sợi thép (số/mm) Đường kính (mm) Điện trở DC tối đa 20 °C (Ω/km) Khối lượng không mỡ (kg/km) Lực kéo đứt nhỏ nhất (N)
As 35/6 6/2,80 1/2,80 8,4 0,7774 149 13.524
As 50/8 6/3,20 1/3,20 9,6 0,5951 195 17.112
As 70/11 6/3,80 1/3,80 11,4 0,4218 274 24.130
As 95/16 6/4,50 1/4,50 13,5 0,3007 384 33.369
As 120/19 26/2,40 7/1,85 15,2 0,2440 471 41.521
As 150/19 24/2,80 7/1,85 16,8 0,2046 554 46.307
As 150/24 26/2,70 7/2,10 17,1 0,2039 600 52.279
As 185/24 24/3,15 7/2,10 18,9 0,1540 705 58.075
As 185/29 26/2,98 7/2,30 18,8 0,1591 727 62.055
As 240/32 24/3,60 7/2,40 21,6 0,1182 920 75.050
As 240/39 26/3,40 7/2,65 21,6 0,1222 952 80.895
As 300/39 24/4,00 7/2,65 24,0 0,0958 1.132 90.574
As 400/51 54/3,05 7/3,05 27,5 0,0733 1.490 120.481

Mẹo đọc nhanh: lực kéo đứt tính bằng newton, chia khoảng 9,81 là ra kilôgam lực. As 95/16 có lực kéo đứt nhỏ nhất 33.369 N, tương đương khoảng 3,4 tấn lực. Khối lượng dùng để tính tải trọng lên cột và để đặt xe chở: 1 km As 95/16 nặng khoảng 384 kg chưa tính lô cuốn.

Lõi thép đổi lại được gì: ACSR so với dây nhôm trần A

Câu hỏi người mua hay đặt ra là có nên dùng dây nhôm trần A (AAC) cho rẻ không. So hai loại cùng phần nhôm, số liệu cùng lấy từ trang sản phẩm CADIVI theo TCVN 5064 (dây nhôm trần xoắn A và ACSR):

Thông số A 70 As 70/11 A 95 As 95/16 A 120 As 120/19
Kết cấu 7/3,55 6/3,80 + 1/3,80 7/4,10 6/4,50 + 1/4,50 19/2,80 26/2,40 + 7/1,85
Điện trở DC 20 °C (Ω/km) 0,4131 0,4218 0,3114 0,3007 0,2459 0,2440
Khối lượng (kg/km) 188 274 251 384 320 471
Lực kéo đứt nhỏ nhất (N) 11.288 24.130 14.784 33.369 19.890 41.521

Ba điều rút ra từ bảng:

  • Điện trở gần như không đổi (chênh dưới 4%). Lõi thép không làm dây dẫn điện tốt hơn hay kém đi đáng kể.
  • Khối lượng tăng khoảng 46–53%, nghĩa là cột, xà, kẹp phải tính cho tải nặng hơn.
  • Lực kéo đứt tăng khoảng 2,1–2,3 lần. Đây là thứ duy nhất bạn “mua” khi chọn ACSR, và cũng là lý do ACSR hợp với khoảng cột dài, vùng gió lớn.

Nếu tuyến dây ngắn, khoảng cột nhỏ và thiết kế không đòi lực căng lớn, dây nhôm trần A có thể đủ. Nếu tuyến dài, vượt địa hình hoặc hồ sơ thiết kế đã chỉ định As, đừng thay bằng A chỉ vì điện trở tương đương. Muốn hiểu vì sao nhôm cần tiết diện lớn hơn đồng để dẫn cùng dòng, xem bài điện trở suất của đồng và nhôm.

Cáp ACSR tải được bao nhiêu ampe

Catalogue kỹ thuật CADIVI có Bảng 14, dòng điện định mức của dây nhôm lõi thép theo ký hiệu AC (tiêu chuẩn Nga ГОСТ 839). Đặt cạnh Bảng 12 cùng catalogue cho dây nhôm trần A:

Cỡ (mm² nhôm) ACSR, ký hiệu AC (A) Dây nhôm trần A, vùng ôn đới (A)
35 175 170
50 210 215
70 265 265
95 330 320
120 380 375
150 445 440
185 510 500
240 610 590
300 690 680
400 835 815

Nguồn: Catalogue kỹ thuật cáp hạ thế CADIVI, Bảng 12 và Bảng 14 phần hướng dẫn chọn dây.

Nhưng đừng dùng thẳng những con số này làm dòng thiết kế. Catalogue không ghi điều kiện tính cho Bảng 14, còn cột dây nhôm trần A ở Bảng 12 được ghi rõ là “vùng ôn đới”. Dòng cho phép của dây trần trên không phụ thuộc nhiệt độ không khí, tốc độ gió, bức xạ mặt trời và nhiệt độ dây cho phép, mà khí hậu Việt Nam nóng hơn vùng ôn đới. Bảng trên chỉ để so sánh giữa các cỡ. Đường dây thật phải do đơn vị thiết kế tính theo quy phạm và yêu cầu của điện lực địa phương.

Điều bảng này xác nhận lại: ở cùng phần nhôm, ACSR và dây nhôm trần A mang dòng xấp xỉ nhau. Lõi thép không làm dây tải được nhiều hơn.

Khi nào dùng ACSR, khi nào chọn loại khác

ACSR là dây trần. Chỗ nào có người qua lại gần dây, cây cối dễ chạm hoặc dây phải đi sát nhà thì dây trần không phải lựa chọn đúng. Bảng phân vai dưới đây giúp tránh mua nhầm:

Nhu cầu Loại dây nên xem Ghi chú
Đường dây trần trên không, khoảng cột dài, cần chịu lực ACSR (As) Chọn đúng tỷ lệ nhôm/thép theo thiết kế
Đường dây trần, khoảng cột ngắn, ưu tiên nhẹ và rẻ Dây nhôm trần A (AAC) Lực kéo đứt chỉ khoảng một nửa ACSR cùng phần nhôm
Lưới hạ thế 0,4 kV đi trong khu dân cư, kéo điện vào nhà Cáp vặn xoắn LV-ABC Có cách điện XLPE, xem cáp điện nhôm vặn xoắn
Trung thế 22 kV qua khu đông dân, nhiều cây xanh Cáp nhôm lõi thép bọc trung thế (AsXV) Xem cáp nhôm bọc trung thế
Vùng ven biển, khu công nghiệp có khí ăn mòn ACSR có bôi mỡ (Lz, Mz, Hz, ACKP) Mức bôi mỡ do thiết kế chỉ định

Giá cáp ACSR tham khảo

Giá ACSR không chênh nhiều so với dây nhôm trần A cùng phần nhôm. Theo bảng giá CADIVI áp dụng từ 06/04/2026 (nhóm dây trần tính VAT 10%), As 95/16 là 62.634 đồng/m, còn A 95 là 57.211 đồng/m. Bỏ thêm khoảng 9,5% tiền dây, bạn được lực kéo đứt hơn gấp đôi. Một vài mốc khác: As 50/8 khoảng 32.318 đồng/m, As 120/19 khoảng 82.588 đồng/m, As 240/32 khoảng 155.903 đồng/m.

Bảng giá đủ các cỡ As và A cùng giải thích về thuế suất nằm ở bài bảng giá cáp nhôm mới nhất. Giá nhôm nguyên liệu biến động nên đây chỉ là giá tham chiếu, giá mua thực tế cần xin báo giá tại thời điểm đặt hàng (nguồn: trang bảng giá CADIVI).

Checklist trước khi đặt mua cáp ACSR

  1. Ghi đủ cả hai con số: As 95/16, không chỉ “nhôm lõi thép 95”. Cỡ 70, 150, 185, 240, 300, 400 đều có nhiều tỷ lệ thép.
  2. Ghi tiêu chuẩn: TCVN 5064, TCVN 6483/IEC 61089 hay ASTM B232. Cùng tên gọi nhưng kết cấu từng tiêu chuẩn khác nhau.
  3. Xác định có cần bôi mỡ không và mức nào (Lz, Mz, Hz, ACKP). Công trình ven biển nên hỏi lại đơn vị thiết kế.
  4. Tính khối lượng toàn tuyến để bố trí xe và tời: khối lượng kg/km nhân chiều dài, cộng thêm mỡ nếu có, cộng lô cuốn.
  5. Đối chiếu chứng chỉ chất lượng: điện trở DC tối đa ở 20 °C, số sợi, đường kính sợi và lực kéo đứt phải khớp bảng của tiêu chuẩn đã chọn.
  6. Chốt chiều dài mỗi lô cuốn theo khoảng néo của tuyến để hạn chế mối nối giữa khoảng cột.

Năm sai lầm thường gặp với cáp ACSR

1. Cộng cả phần thép vào tiết diện dẫn điện. As 95/16 không phải dây 111 mm². Điện trở của nó (0,3007 Ω/km) gần bằng A 95, tức phần dẫn điện vẫn là khoảng 95 mm² nhôm.

2. Dùng dây trần ACSR để kéo điện vào nhà. Dây trần không có cách điện, chạm vào là nguy hiểm. Đoạn từ cột vào nhà dùng cáp có cách điện như cáp vặn xoắn.

3. Đổi As 70/11 sang As 70/72 (hoặc ngược lại) vì “cùng 70”. Khối lượng chênh gần 3 lần, lực kéo chênh khoảng 4 lần, ảnh hưởng trực tiếp đến cột, xà, kẹp và độ võng đã tính.

4. Mua dây không bôi mỡ cho công trình ven biển. CADIVI khuyến nghị tra mỡ trung tính chịu nhiệt cho vùng biển và vùng không khí ăn mòn. Lõi thép mạ kẽm bị ăn mòn từ bên trong thì nhìn bề ngoài khó phát hiện.

5. Lấy dòng định mức trong bảng làm dòng thiết kế. Bảng tra của nhà sản xuất có điều kiện riêng, thậm chí ghi “vùng ôn đới”. Dòng cho phép thực tế phải hiệu chỉnh theo khí hậu và điều kiện lắp đặt.

Câu hỏi thường gặp về cáp ACSR

1. As 95 và AC-95 có phải cùng một loại dây?
Cùng là dây nhôm lõi thép có phần nhôm khoảng 95 mm², nhưng As 95/16 theo TCVN 5064 còn AC-95 là ký hiệu theo tiêu chuẩn Nga. Khi đặt hàng nên ghi rõ tiêu chuẩn và cả phần thép để tránh lệch kết cấu.

2. Lõi thép có được tính vào tiết diện dẫn điện không?
Không. Thép dẫn điện kém hơn nhôm nhiều, nên tiết diện dẫn điện và điện trở của ACSR tính theo phần nhôm. Lõi thép chỉ để chịu lực kéo.

3. Có dùng cáp ACSR cho đường dây hạ thế trong xóm được không?
Về kỹ thuật dây trần vẫn dẫn điện được, nhưng ở khu dân cư, nơi có cây cối và nhà sát dây, cáp vặn xoắn có cách điện an toàn hơn. Việc chọn loại dây cho lưới hạ thế cần theo yêu cầu của điện lực địa phương.

4. Công trình ven biển nên chọn ACSR loại nào?
Nên chọn dây có bôi mỡ trung tính chịu nhiệt (Lz, Mz, Hz hoặc ACKP). Mức bôi mỡ ảnh hưởng đến khối lượng và giá, nên để đơn vị thiết kế chỉ định theo mức độ ăn mòn của khu vực.

5. Mua ACSR cần kiểm tra giấy tờ gì?
Tối thiểu là chứng nhận xuất xứ và chứng nhận chất lượng của lô hàng, trong đó có kết quả điện trở DC, kết cấu sợi và lực kéo đứt. So các số đó với bảng tiêu chuẩn mà hợp đồng ghi.

Kết luận

Cáp ACSR là dây nhôm trần có lõi thép, dùng cho đường dây trên không cần chịu lực kéo lớn. Đọc ký hiệu As theo hai con số nhôm/thép, tính dẫn điện theo phần nhôm, chọn tỷ lệ thép và mức bôi mỡ theo thiết kế, và đừng dùng dây trần ở chỗ cần cách điện. So với dây nhôm trần A cùng cỡ, ACSR nặng hơn khoảng một nửa, chịu kéo hơn gấp đôi, điện trở gần như không đổi và giá chỉ nhỉnh hơn một chút.

Nếu bạn cần báo giá ACSR theo đúng ký hiệu, tiêu chuẩn và chiều dài lô cuốn, hoặc cần đối chiếu hồ sơ thiết kế trước khi đặt hàng, có thể xem sản phẩm cáp nhôm trần lõi thép hoặc gọi hotline kỹ thuật của TCT.

Nội dung kỹ thuật của bài được kiểm duyệt bởi Đào Đức Cường — Giám đốc Công ty TNHH Thương Mại và Dịch Vụ TCT. Cập nhật ngày 18/11/2026.

Công ty TNHH Thương Mại và Dịch Vụ TCT (capdientct.com)
Địa chỉ: Số 61, Phố Trường Lâm, P. Đức Giang, Q. Long Biên, Hà Nội
Tổng đài: (84-024) 6.261.4208 / 024 6286 1333
Hotline kỹ thuật: 0983 234 889
Email: capdientct@gmail.com

Cần tư vấn & báo giá dây cáp điện?

Cáp Điện TCT tiếp nhận và tư vấn nhanh chóng, bảo mật.

0 0 Phiếu bầu
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Oldest
Newest Most Voted